اثر پروانه ای چیست و چه تفاوتی با اثر مرکب دارد؟

  • توسط بهاره نوروزی
  • اردیبهشت 25, 1399
  • علمی
  • ۵۲۹ بازدید
  • 0

اثر پروانه ای موضوعی است که فکر کردن به آن می تواند برای ما بسیار جذاب باشد، در این مطلب قصد دارم در رابطه با اثر پروانه ای و تفاوت آن با اثر مرکب مثال هایی بنویسم.

اثر پروانه ای چیست؟

اثر پروانه ای

بر اساس مفهوم اثر پروانه ای گفته می شود اگر پروانه ای در برزیل بال بزند، بال زدن او موجب گردبادی عظیم در تگزاس خواهد شد. بنابراین طبق نظریه آشوب در سیستم های آشوبناک ، در نقاطی یک تغییر کوچک باعث ایجاد تغییرات بزرگ در آینده آن سیستم می شود، برای مثال جو زمین یک سیستم آشوبناک است و بال زدن پروانه آن تغییر کوچک …

تحلیلگران با استفاده از این نظریه می توانند در سیستم های آشوبناک دیگر مانند سیستم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و … تاثیر تغییرات کوچک را تحلیل و پیش بینی کنند.

مثلا در سیستم اقتصادی ، یک بلای طبیعی مثل سیل باعث ایجاد اختلال در کار کشاورزان، تغییر قیمت محصولات ، تغییر سهام شرکت های وابسته و … می شود ، یک تحلیل گر اقتصادی این اتفاقات در بازار بورس را پیش بینی کرده و کمک زیادی به سرمایه داران خواهد کرد.

در زندگی فردی ما هم برخی از اتفاقات با گذر زمان به نقطه های عطفی تبدیل می شوند. مثلا دوازده سال پیش من و همسرم در یک چت روم با یکدیگر آشنا شدیم، اگر آن روز برق خانه ما قطع می شد، ممکن بود من هرگز همسرم را نبینم، با فردی دیگر ازدواج کنم و یا مجردباشم، تاثیرات شدیدی که او بر روی شخصیت و رفتار من داشته ممکن بود به گونه ی دیگری رقم بخورد، قطع شدن برق به احتمال زیاد شغل امروز من را تغییر می داد .

من هم به واسطه سبک زندگی و شغلی که با وجود همسرم انتخاب کردم تاثیرات شدیدی روی زندگی دیگر افراد داشتم که قابل چشم پوشی نیست و همه ی این ها برای همسرم هم صادق است.

همانطور که می دانید بارها برق خانه های ما رفته است، چه روزگار متفاوتی در انتظار ما بوده که ما آن ها را تجربه نکرده ایم؟!

تصمیمات مختلفی در زندگی هستند که تغییرات بزرگی در آینده ما خواهند داشت، حتما شنیده اید که کسی در اطرافیانتان می گوید : اگر فلان سال به جای خرید خودرو خانه خریده بودم اکنون یک ملیاردر بودم.

فیلم اثر پروانه ای

اثر پروانه ای

سری فیلم های سه گانه  اثر پروانه ای به کارگردانی و نویسندگی Eric Bress (اریک برس) J. Mackye Gruber (جی. مکیِ گروبر) اولین باب آشنایی من با این موضوع بود، شاید اگر 15 سال پیش در شبکه چهار صدا و سیما به طور اتفاقی فیلم  اثر پروانه ای را ندیده بودم، این مطلب را هرگز نمی نوشتم و شما الان در حال خواندن آن نبودید.

در این فیلم پسر جوانی می تواند زمان محدودی به خاطرات گذشته خود برگردد، تغییرات کوچکی که او در گذشته ایجاد می کند در زمان حال باعث ایجاد تغییر و تحولات شگفت انگیزی می شود. جزئیات دقیق فیلم را به یاد ندارم اما مثلا در خاطره ای یکی از اطرافیانش در گذشته باعث مرگ یک کودک و مادر شده و او اکنون فرد خلافکار بدجنسی است که شرایط ناگواری دارد، او به خاطره باز می گردد و مانع از مرگ آن کودک و مادر می شود، اما در زمان حال او بر اثر آن اتفاق دست هایش را از دست داده و عشق زندگی اش با آن دوست که اکنون شرایط بسیار عالی دارد ازدواج کرده است.

در رابطه با اثر پروانه ای فیلم دیگری با همین محتوا دیدم که یک گروه دانشمند می توانستند به واسطه تکنولوژی پیشرفته به زمان دایناسورها سفر کنند، آن ها وقتی به زمان حال بازگشتند فهمیدند لگد کردن یک پروانه به طور ناخواسته به وسیله ی پوتین یکی از آن ها ، موجب انقراض گونه های مختلف جانوری و تغییرات شدید آب و هوایی در برخی نقاط شده است.

تفاوت اثر پروانه ای با اثر مرکب

آقای دارن هاردی نویسنده کتاب اثر مرکب می گوید اگر ما یک تغییر کوچک در زندگی خود ایجاد کنیم و آن را به طور مستمر انجام دهیم باعث تغییرات بزرگ می شویم. مثلا من امروز تصمیم میگیرم که پس انداز انجام دهم و این تصمیم یک اثر پروانه ای در سیستم اقتصادی زندگی من ایجاد خواهد کرد، وقتی این کار را هر روز انجام دهم پول زیادی خواهم داشت که به خاطر اثر مرکب بوده است، وقتی تصمیم میگیرم با این پول خانه بخرم و یا ماشین این تصمیم یک اثر پروانه ای دیگر است.

شاید اگر آن روز تصمیم میگرفتم پس انداز انجام ندهم پولی برای خرید خانه به دست نمی آوردم و به خاطر نداشتن خانه مجبور به مهاجرت می شدم و پس از مهاجرت کسب و کاری راه می انداختم و ثروتمند می شدم.

بنابراین اثر مرکب تا حدودی نتیجه اش قابل پیش بینی است ، اما اثر پروانه ای قطعی نیست.

اگر ما هر روز ده دقیقه ورزش کنیم قطعا بدن سالمتری خواهیم داشت ، اما ممکن است در حین ورزش پایمان بشکند که این نتیجه اثر پروانه ای ورزش کردن یا نکردن خواهد بود.

ما تصمیم میگیریم هر روز صبح قبل از صبحانه بدویم، پس از مدتی بدن شاداب تری خواهیم داشت و سلامتی ما بیشتر می شود، روزی در حین دویدن با فردی آشنا می شویم که به ما شغل خوبی پیشنهاد می دهد یا ایده کسب و کاری را در ذهن ما ایجاد می کند، یا جهان بینی خاصی را در ما به وجود می آورد.. همه این ها نتیجه اثر پروانه ای تصمیم به دویدن و یا حتی انتخاب مسیر در آن روز خاص است.

اگر او سیگار نمی کشید آیا بشریت نابود می شد؟

بیایید با یه مثال دیگه کمی خودمان را غرق در بررسی اثر پروانه ای کنیم.

پسر بچه ای در شرایطی قرار می گیرد که دوستش به او سیگار تعارف کرده است، او سیگار را گرفته و می کشد و طبق اثر مرکب هر روز این کار را انجام می دهد و به سرطان ریه مبتلا می شود و می میرد.

مادر روزنامه نویسش تحت تاثیر این موضوع مقاله ای سوزناک می نویسد و سیاست مداری  موجب تصویب قانون منع فروش دخانیات به کودکان در آن ایالت می شود.

سهامدار یک کارخانه تولید دخانیات برشکسته شده و خودکشی می کند ، او قرار بوده است پدر دانشمندی باشد که می خواسته سرعت های بیشتر از سرعت نور که اکنون برای دانشمندان رویایی بیش نیست را کشف کند.

شاید اگر این سرعت کشف می شد، به واسطه آن بشریت نابود می شد، بنابراین اگر آن کودک سیگار نمی کشید آیا ممکن بود بشریت نابود شود؟

یا مثلا شنیده ایم که هیتلر به نقاشی علاقه ی زیادی داشت و او را برای ادامه تحصیل در کالج هنرهای زیبا نپذیرفتند . آیا اگر او پذیرفته می شد ملیون ها نفر زنده می ماندند؟

بعضی از این اثرات پروانه ای توسط ما رخ میدهد و در برخی دیگر ما هیچ تاثیری نداریم و از دست ما خارج است ، اما هیچ قطعیتی وجود ندارد که اگر در گذشته سهام فلان شرکت را خریده بودیم قطعا در حال حاضر یک ملیاردر بودیم، بنابراین هرگز افسوس گذشته را نخورید و به اگر ، اما و شاید آینده هم زیاد دلخوش یا نگران نباشید، بهترین اقدام این است که در لحظه حال هر آن چه احساس می کنیم کار درستی است را انجام دهیم و همواره به خدا توکل کنیم.

اگر در رابطه با اثر پروانه ای مطالعه یا تجربه ای دارید در قسمت نظرات حتما برای ما بنویسید.

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin
قبلی «
بعدی »

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پربازدیدترین مقالات

راهنمای خرید

آموزش و ترفند

فروشگاه